Od 2026 roku Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Sprawdź, jak audyt umów cywilnoprawnych może uchronić Twoją firmę przed ryzykiem i przygotować ją do kontroli PIP. Radca prawny Monika Jurkiewicz wyjaśnia, na co zwrócić uwagę.
W 2026 roku w życie wejdą przepisy rozszerzające kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Inspektorzy będą mogli jednostronnie przekształcać umowy cywilnoprawne – zlecenia i dzieła – w umowy o pracę. Dla przedsiębiorstw, zwłaszcza w branży produkcyjnej, oznacza to konieczność wdrożenia systemowego audytu umów.
Audyt umów cywilnoprawnych to kompleksowa analiza umów pod kątem ich zgodności z przepisami prawa pracy i cywilnego. Celem audytu jest wykrycie ryzyk prawnych, które mogą prowadzić do błędnej kwalifikacji umów zlecenia lub dzieła jako stosunku pracy. Podczas audytu analizie podlegają: charakter i rodzaj wykonywanej pracy, sposób nadzoru i podporządkowania, czas i miejsce świadczenia, wola stron, zakres obowiązków i odpowiedzialności oraz zgodność dokumentacji w grupie spółek.
Projekt ustawy przewiduje znaczące rozszerzenie kompetencji PIP, w tym:
• możliwość wydawania decyzji administracyjnych przekształcających umowy cywilnoprawne w umowy o pracę,
• wymianę danych między PIP, ZUS i KAS,
• prowadzenie kontroli zdalnych i elektronicznych,
• opracowywanie planów kontroli na podstawie analizy ryzyka,
• zwiększenie kar finansowych (do 60 000 zł),
• możliwość kontroli umów zawartych przed wejściem ustawy w życie.
Kryterium | Umowa o pracę | Umowa zlecenia | Umowa o dzieło |
Podstawa prawna | Kodeks pracy | Kodeks cywilny (art. 734–751) | Kodeks cywilny (art. 627–646) |
Charakter pracy | Osobiste wykonywanie pracy pod kierownictwem | Świadczenie usług z należytą starannością | Wykonanie konkretnego rezultatu |
Podporządkowanie | Wysokie – pracodawca organizuje i nadzoruje pracę | Ograniczone – zleceniobiorca działa samodzielnie | Brak – wykonawca decyduje o sposobie osiągnięcia celu |
Czas i miejsce | Określone przez pracodawcę | Elastyczne | Dowolne |
Odpowiedzialność | Ograniczona zgodnie z Kodeksem pracy | Pełna za nienależyte wykonanie zlecenia | Pełna za rezultat dzieła |
Wynagrodzenie | Stałe, okresowe | Za czynność | Za dzieło |
Rzetelny audyt umów cywilnoprawnych to inwestycja w stabilność i bezpieczeństwo biznesu. Dzięki niemu przedsiębiorstwo minimalizuje ryzyka prawne, przygotowuje się do nowych regulacji PIP i unika kosztownych sporów sądowych. Kancelaria Prawna Moniki Jurkiewicz wspiera firmy w branży produkcyjnej w przygotowaniu do zmian w 2026 roku.
Autor: Monika Jurkiewicz, radca prawny.
Monika stosuje w pracy zasady lean managemantu i zarządzania projektami, ponieważ wie, że w dobie turbulentnego i mniej przewidywalnego otoczenia każda organizacja poszukuje rozwiązań zwiększających efektywność oraz ograniczających marnotrawstwo, aby osiągnąć przewagę konkurencyjną. Pisze Doktorat na Uczelni Łazarskiego, ale też została certyfikowanym Audytorem ISO Normy 9001:2015.
(+48) 56-622-09-77
biuro@kancelaria-jurkiewicz.pl
ul. Warszawska 4/5 87-100 Toruń
Jeśli chcecie być na bieżąco z najnowszymi artykułami na naszym blogu, serdecznie zapraszamy do zapisania się na nasz newsletter LOVE LABOUR LVOE.
Oferujemy tylko wartościowe treści – bez spamu.